การสร้างสรรค์ผลงานศิลปะการละคอน หรือศิลปะการละคอนประยุกต์ บนพื้นฐานทางวิชาการและความรับผิดชอบต่อสังคม

สาขาวิชาการละคอน คณะศิลปกรรมศาสตร์
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ประวัติความเป็นมาสาขาวิชาการละคอน คณะศิลปกรรมศาสตร์

     มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เป็นสถาบันอุดมศึกษาที่มีชื่อเสียงด้านการจัดการเรียนการสอนเกี่ยวกับการ   ละคอนมายาวนานกว่า 40 ปี นับเป็นสถาบันที่ได้วางรากฐานในการของการบ่มเพาะความรู้ด้านการละคอนที่เก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทย  โดยในระยะแรกนั้น   ศาตราจารย์ ดร.มัทนี รัตนิน   เป็นผู้บุกเบิกและริเริ่มเปิดการเรียนการสอนเกี่ยวกับวรรณกรรมบทละคอน  ในรายวิชาพื้นฐานด้านมนุษยศาสตร์  ตั้งแต่ปี พ.ศ.2505 และได้เปิดสอนวิชาบทละคอนเชคสเปียร์ ตลอดจนวิชาบทละคอนสมัยใหม่ของตะวันตกเป็นส่วนหนึ่งของหลักสูตรปริญญาตรีสาขาวิชาภาษาและวรรณคดีอังกฤษ ตั้งแต่ปี  พ.ศ.2509 เป็นต้นมา

     ต่อมาในปี พ.ศ.2514 เริ่มมีการจัดการแสดงละคอนสมัยใหม่เรื่องแรกของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์  เรื่อง  “อวสานเซลส์แมน”  ซึ่งแปลจากบทละคอนเรื่อง “Death of a Salesman” ของ Arthur Miller ผลสำเร็จจากการ  จัดแสดงละคอนเรื่องนี้ทำให้การละคอนสมัยใหม่เริ่มเป็นที่นิยมในสังคมไทย  หลังจากนั้นได้มีการจัดแสดงละคอนเรื่อง “รถรางคันนั้นชื่อปรารถนา” (A Streetcar Named Desire) ในปี พ.ศ.2515 และ “วัยวุ่น” (Ah, Wilderness!) ในปี พ.ศ.2516 ตามลำดับ โดยทั้ง 3 เรื่องเป็นผลงานจากการสอนและกำกับการแสดงของ Dr. Gary Carkin จาก University of New Hampshire สหรัฐอเมริกา เป็นการวางรากฐานสำคัญให้กับคนรุ่นใหม่ ในการสร้างละตอนเวทีสมัยใหม่ที่มีความเอาจริงเอาจัง ตามมาตราฐานสากล

     จนกระทั่งปี พ.ศ.2518 ได้มีการเปิดหลักสูตรวิชาโทการละคอน และในปี พ.ศ.2529 ได้เปิดหลักสูตรสาขาวิชาการละคอน ในคณะศิลปศาสตร์และได้ผลิตบัณฑิตซึ่งมีศักยภาพสอดคล้องกับการขยายตัวของวงการละคอน  เวทีในสังคมไทย จำนวน 10 รุ่น ต่อมามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ได้เสนอโครงการจัดตั้งคณะศิลปกรรมศาสตร์ โดยให้ยกฐานะสาขาวิชาการละคอน คณะศิลปศาสตร์ พร้อมทั้งสาขาวิชาทางด้านศิลปกรรมต่างๆขึ้นเป็นโครงการจัดตั้งคณะศิลปกรรมศาสตร์ โดยได้เปิดสอนหลักสูตรศิลปกรรมศาสตร์บัณฑิต สาขาวิชาการละคอน ในปี พ.ศ.2539 และได้รับการอนุมัติจากสภามหาวิทยาลัยให้จัดตั้งเป็นคณะศิลปกรรมศาสตร์ เมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2544 

     นอกจากพันธกิจหลักในการสอน และการวิจัยเพื่อพัฒนาองค์ความรู้ด้านการละคอนเพื่อบริการทางวิชาการแก่สังคมแล้ว สาขาวิชาการละคอนยังไม่หยุดที่จะสร้างสรรค์ผลงานละคอนเวทีออกสู่สายตาสาธารณชนอย่างต่อเนื่อง ในหลากหลายรูปแบบทั้งการแปลและการดัดแปลงบทละคอนจากต่างประเทศ  ไปจนกระทั่งถึงการผลิตงานละคอนที่มีความแปลกใหม่ก้าวทันกระแสความเปลี่ยนแปลงของวงการละคอนทั่วโลก

     สาขาวิชาการละคอน คณะศิลปกรรมศาสตร์ เน้นความเป็นเลิศด้านความคิดสร้างสรรค์และวิชาการที่สามารถเชื่อมโยงกับ สังคมร่วมสมัยและได้รับการยอมรับในวงกว้าง โดยมีจุดมุ่งหมายให้นักศึกษาเป็นผู้ใฝ่การเรียนรู้และพัฒนาตนเองไปตลอดชีวิต นักศึกษาจะได้ศึกษาเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ วรรณกรรมและทฤษฎีการละคอนของตะวันตก ตะวันออกและของไทย การแสดง การกำกับการแสดง การเขียนบท ดนตรี นาฏศิลป์ และทฤษฎีศิลป์ การออกแบบเพื่อการแสดง (เทคโนโลยีด้านฉาก อุปกรณ์ประกอบฉาก แสง เสียง เครื่องแต่งกาย แต่งหน้า สื่อผสม) ตลอดจนได้ฝึกปฏิบัติตามความสนใจของนักศึกษาอย่างเข้มข้น นอกจากนี้นักศึกษายังมีโอกาสศึกษาการประยุกต์ใช้ศิลปะการละคอนในด้านต่างๆ เช่น การศึกษา การพัฒนาสังคม หรือการพัฒนามนุษย์ ตลอดจนการบริหารจัดการด้านละคอน (Theatre Management) เป็นต้น

     การเรียนการสอนในสาขานี้ส่งเสริมการใช้ความคิดวิเคราะห์ การคิดสร้างสรรค์และการคิดโดยใช้วิจารณญาณ โดยเน้นที่กระบวนการแสดงออกซึ่งความคิดเหล่านี้ผ่านภาคปฏิบัติเป็นชิ้นงานต่าง ๆ และการฝึกฝนในผลงานละคอนเวทีระดับมืออาชีพที่เปิดให้สาธารณชนเข้าชมทั้งนี้นักศึกษาจะต้องทำการละคอนนิพนธ์ (thesis) ในชั้นปีสุดท้าย เพื่อเป็นการสังเคราะห์ความรู้และประสบการณ์ต่างๆที่ได้สะสมมา และเป็นการเตรียมความพร้อมที่จะประกอบอาชีพตามสายงานที่ถนัด

อาชีพที่สามารถประกอบได้หลังสำเร็จการศึกษา

• ผู้อำนวยการผลิต (Producer)
• ผู้อำนวยการบริหาร (Executive Director/Managing Director)
• ผู้กำกับศิลป์ (Artistic Director)
• ผู้กำกับการแสดง (Director)
• ผู้ช่วยผู้กำกับการแสดง (Assistant Director)
• ผู้เขียนบทละคอน (Playwright)
• นักออกแบบกิจกรรมในการใช้ละคอนประยุกต์ (Creative Designer/Facilitator for Applied Theatre)
• นักออกแบบฉากและเวทีสำหรับการแสดง (Set Designer)
• นักออกแบบเครื่องแต่งกายสำหรับการแสดง (Costume Designer)
• ศิลปินสร้างสรรค์งานแต่งหน้า (Make up Artsist)
• ผู้ออกแบบภาพลักษณ์ (Stylist)
• ผู้จัดการเวที (Stage Manager)
• ผู้จัดการงานอีเว้นท์ (Event Organizer)
• นักแสดง (Actor)
• ผู้ฝึกหัดนักแสดง (Acting Coach)
• ครู/อาจารย์/ผู้สอนด้านการละคอน (Teacher/Performance Instructor)

ผลงานละคอนของสาขาวิชาการละคอน

เริ่มต้นด้วยผลงานการกำกับการแสดง โดย Dr. Gary Carkin จาก University of New Hampshire, USA,  3 เรื่องติดกัน เป็นการบุกเบิกการแสดงละครเวทีแบบสมัยใหม่ในประเทศไทยที่สำคัญอีกหนึ่งก้าว